Οικονομικές εξελίξεις και θεωρίες που προέκυψαν (οικονομικός φιλελευθερισμός, καπιταλισμός, δημιουργία εταιρειών, μαζική αγορά)
Τι πρεσβεύει ο καπιταλισμός; Ποια είναι η ιδεολογική του βάση;[τελος]
Πώς προέκυψαν οι μετοχικές εταιρείες, τα ολιγοπώλια και τα μονοπώλια;
[1α]
Ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικο συστημα όπου η ιδιοκτησία των μεσων παραγωγης και διακίνησης των προϊόντων, όπως και οι επενδύσεις σε οικονομικα αγαθα, το εμποριο και υπηρεσίες, κατέχονται από ιδιώτες, με κυρίαρχο κίνητρο/στόχο το κερδος που παράγεται από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης (χειρωνακτικής ή πνευματικής). Το κράτος στον καπιταλισμό μπορεί επίσης να αποτελεί τον ιδιοκτήτη μέσων παραγωγής (συλλογικός καπιταλιστής) ή διακίνησης των προϊόντων (και των υπηρεσιών που στον καπιταλισμό νοούνται ως προϊόντα).
Η κοινωνική διαστρωμάτωση του καπιταλισμού χαρακτηρίζεται σύμφωνα με πολλούς διανοητές από ταξικά/εκμεταλλευτικά χαρακτηριστικά. Ηγεμονεύουσα/άρχουσα τάξη είναι η αστική και εκμεταλλευόμενη τάξη είναι η εργατική. Ανάμεσά τους υπάρχουν κοινωνικές κατηγορίες που είτε "προσεγγίζουν" από άποψη υλική, θέσης στην παραγωγή κλπ την αστική τάξη, είτε την εργατική. Είναι τα ονομαζόμενα "μεσαία στρώματα.
Το κέρδος στον καπιταλισμό για τον ιδιώτη (ή το κράτος εάν λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) παράγεται με την απόσπαση της υπεραξιας από τον εργαζόμενο. Η απόσπαση αυτή πραγματοποιείται με δύο τρόπους (και πολύ συχνά με χρησιμοποίηση και των δύο). Είτε με επιμήκυνση της εργάσιμης ημέρας και εντατικοποίηση της δουλειάς του εργαζόμενου και τότε έχουμε την απόλυτη υπεραξία, είτε με σταθερό ωράριο, αλλά με εισαγωγή της τεχνολογίας στην παραγωγή, οπότε έχουμε αύξηση της παραγωγικότητας του εργαζόμενου, συνεπώς αύξηση και της υπεραξίας που παράγει (σχετική υπεραξία). Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται η εκμετάλλευση των εργαζομένων από τους ιδιώτες ή τον συλλογικό καπιταλιστή το κράτος. Η όλη αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα στην παραγωγή κατά κύριο λόγο, συνδέεται όμως και με την κατανάλωση δια μέσου του επιπέδου τιμών των προϊόντων.
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως ο καπιταλισμός γενικότερα και πιο ειδικά ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής βασίζεται πάνω στην αντίθεση της σχέσης "κεφάλαιο/εργασία", όπου το κεφάλαιο πρέπει να αντλεί συνεχώς υπεραξία από την εργασία προκειμένου να υπάρχει και να αναπτύσσεται
[1β]
Με άλλα λόγια ρωτάω ποια είναι η φιλοσοφία ή το σύστημα σκέψης που βρίσκεται πίσω από τον Καπιταλισμό.
Τον τελευταιό καιρό με την κρίση διαβάζω διάφορα ετερόκλητα κείμενα που λένε λίγο πολύ ότι υπάρχει ο Κευνσιανισμός και ο Φιλελευθερισμός με διάφορες
υποσχολές και ρεύματα, χωρίς όμως να υπάρχει μια στέρεα και επίσημη βάση όπως ο Μαρξισμος/Λενινισμός για τους Κουμουνιστές.
Εννοείται φυσικά ότι δεν υπάρχει καμιά αναλύτικη και ευρεία βιβλιογραφία όπως υπάρχουν χιλιάδες τόνοι σκουπιδιών για τον Μαρξισμό και τον Κουμουνισμό, ούτε οργανωμένα think tanks ούτε τίποτα σαν την Κουμουνιστική επιθεώρηση. Και αυτά ενώ υποτίθεται ότι ζούμε 60 χρόνια σε καπιταλιστικό κράτος και κάτω από αυτό το σύστημα.
Από ότι έχω καταλάβει ο Κευνσιανισμός δουλεύει καλύτερα όταν υπάρχει πόλεμος ή ψυχροπολεμική κατάσταση όπου απαιτείται έντονος προστατευτισμός, ενώ ο Φιλευθερισμός δουλεύει καλύτερα όταν δεν υπάρει αντίπαλος και κάνουν πάρτυ τα λαμόγια με φούσκες και παράγωγα.
Επίσης οι φιλελέυθεροι ή όπως ονομάζεται αυτό το ρεύμα Liberals ή libertarians έχει πολλές κατευθύνσεις υπάρχουν από Austrian-school μέχρι και anarcho-capitalists τύπου Murray Rothbard, τώρα τι σχέση έχουν αυτοί με την αναρχία και τα πρεζόνια της Βίλας Αμαλίας δεν ξέρω.
Επίσης οι φιλελεύθεροι χωρίζονται σε μονεταριστές και μη, με την Σχολή του Σικάγο να είναι για τον καπιταλισμό ότι ο Πολ Ποτ για τον κουμουνισμό, ενώ άλλοι liberals είναι υπέρ του κανόνα του χρύσου και κατά του fiat money και άλλοι το αντίστροφο.
Γενικά αναρωτιέμαι γιατί δεν έχει στέρεα ιδεολογική βάση ο Καπιταλισμός. Ή μήπως η ιδεολογία του Καπιταλισμού είναι δυναμική και την καθορίζει αυτός που έχει την εκάστοτε περισσότερη δύναμη;
Τώρα στην Ελλάδα δεν ρωτάω. Όταν εκπρόσωποι του φιλελευθερισμού θεωρούνται ο Μάνος, ο Ανδριανόπουλος, ο Αλαφούζος, ο Μανδραβέλης και Πορτοσάλτε τι να πω.
Ειδικά ο Αλαφούζος όταν προσπαθούσε ο Μητσοτάκης να κάνει το ένα χιλιοστό από αυτά που κάνει σήμερα ο Παπανδρέου είχε το τον Τράγκα και τον Κακαουνάκη και συντονίζαν το ΠΑΣΟΚ που τότε ξήλωνε τα πεζοδρόμια.
2ο Ερωτημα
Μονοπώλιο είναι η προνομιακή θέση που κατέχει στην αγορά ένας πωλητής όταν ελέγχει την συνολική προσφορά ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας. Το μονοπώλιο στρεβλώνει την λειτουργία της αγοράς αφού ο μονοπωλητής χωρίς το φόβο του ανταγωνισμού αισχροκερδεί αυξάνοντας συνεχώς την τιμή. Παρόλα αυτά το μονοπώλιο δεν ακυρώνει τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Έρχεται έτσι μια στιγμή κατά την οποία οι ξεπαραδιασμένοι αγοραστές αναγκάζονται να περιορίσουν τόσο πολύ την κατανάλωση ώστε η πτώση του τζίρου αντισταθμίζει πλήρως το υψηλό ανά μονάδα κέρδος. Τότε ο μονοπωλητής σταματά να αυξάνει την τιμή και η αγορά ισορροπεί. Ευτυχώς το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο και στην πράξη εμφανίζεται μόνο όταν υπάρχει βίαιη κρατική παρέμβαση (όπως συνέβαινε κάποτε π.χ. με τον ΟΤΕ, τότε που παίρναμε γραμμή τηλεφώνου τρία χρόνια μετά από την ημέρα που συμπληρώναμε την αίτηση και όσα σπίτια είχαν ήδη τηλεφωνική γραμμή έπιαναν 20% ψηλότερο ενοίκιο).
Ολιγοπώλιο
ολιγοπώλιο είναι α μορφι αγορας στο οποίο α αγορα ή βιομηχανια εξουσιάζεται από έναν μικρό αριθμό πωλητών (oligopolists). Η λέξη προέρχεται από Ελληνικα για μερικοί πέρα από πολλούς. Επειδή υπάρχουν λίγοι συμμετέχοντες σε αυτόν τον τύπο αγοράς, κάθε oligopolist γνωρίζει τις ενέργειες άλλες. Οι αποφάσεις μιας σταθερής επιρροής, και επηρεάζονται με τις αποφάσεις άλλων εταιριών. Στρατιγικος προσανατολισμος από τα oligopolists περιλαμβάνει πάντα να λάβει υπόψη τις πιθανές απαντήσεις των άλλων συμμετεχόντων αγοράς. Αυτό αναγκάζει τις ολιγοπωλιακές αγορές και τις βιομηχανίες για να διατρέξει το μεγαλύτερο κίνδυνο για συνεργια ΤΕΛΟΣ
ΑΚΗΣΗ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ: ΘΑΝΑΣΗΣ Τ. ,ΔΙΟΝΥΣΗΣ Τ. ,ΚΩΣΤΑ Π.
Οικονομικές εξελίξεις και θεωρίες που προέκυψαν (οικονομικός φιλελευθερισμός, καπιταλισμός, δημιουργία εταιρειών, μαζική αγορά)Ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικο συστημα όπου η ιδιοκτησία των μεσων παραγωγης και διακίνησης των προϊόντων, όπως και οι επενδύσεις σε οικονομικα αγαθα, το εμποριο και υπηρεσίες, κατέχονται από ιδιώτες, με κυρίαρχο κίνητρο/στόχο το κερδος που παράγεται από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης (χειρωνακτικής ή πνευματικής). Το κράτος στον καπιταλισμό μπορεί επίσης να αποτελεί τον ιδιοκτήτη μέσων παραγωγής (συλλογικός καπιταλιστής) ή διακίνησης των προϊόντων (και των υπηρεσιών που στον καπιταλισμό νοούνται ως προϊόντα).
Η κοινωνική διαστρωμάτωση του καπιταλισμού χαρακτηρίζεται σύμφωνα με πολλούς διανοητές από ταξικά/εκμεταλλευτικά χαρακτηριστικά. Ηγεμονεύουσα/άρχουσα τάξη είναι η αστική και εκμεταλλευόμενη τάξη είναι η εργατική. Ανάμεσά τους υπάρχουν κοινωνικές κατηγορίες που είτε "προσεγγίζουν" από άποψη υλική, θέσης στην παραγωγή κλπ την αστική τάξη, είτε την εργατική. Είναι τα ονομαζόμενα "μεσαία στρώματα.
Το κέρδος στον καπιταλισμό για τον ιδιώτη (ή το κράτος εάν λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) παράγεται με την απόσπαση της υπεραξιας από τον εργαζόμενο. Η απόσπαση αυτή πραγματοποιείται με δύο τρόπους (και πολύ συχνά με χρησιμοποίηση και των δύο). Είτε με επιμήκυνση της εργάσιμης ημέρας και εντατικοποίηση της δουλειάς του εργαζόμενου και τότε έχουμε την απόλυτη υπεραξία, είτε με σταθερό ωράριο, αλλά με εισαγωγή της τεχνολογίας στην παραγωγή, οπότε έχουμε αύξηση της παραγωγικότητας του εργαζόμενου, συνεπώς αύξηση και της υπεραξίας που παράγει (σχετική υπεραξία). Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται η εκμετάλλευση των εργαζομένων από τους ιδιώτες ή τον συλλογικό καπιταλιστή το κράτος. Η όλη αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα στην παραγωγή κατά κύριο λόγο, συνδέεται όμως και με την κατανάλωση δια μέσου του επιπέδου τιμών των προϊόντων.
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως ο καπιταλισμός γενικότερα και πιο ειδικά ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής βασίζεται πάνω στην αντίθεση της σχέσης "κεφάλαιο/εργασία", όπου το κεφάλαιο πρέπει να αντλεί συνεχώς υπεραξία από την εργασία προκειμένου να υπάρχει και να αναπτύσσεται
[1β]
Με άλλα λόγια ρωτάω ποια είναι η φιλοσοφία ή το σύστημα σκέψης που βρίσκεται πίσω από τον Καπιταλισμό.
Τον τελευταιό καιρό με την κρίση διαβάζω διάφορα ετερόκλητα κείμενα που λένε λίγο πολύ ότι υπάρχει ο Κευνσιανισμός και ο Φιλελευθερισμός με διάφορες
υποσχολές και ρεύματα, χωρίς όμως να υπάρχει μια στέρεα και επίσημη βάση όπως ο Μαρξισμος/Λενινισμός για τους Κουμουνιστές.
Εννοείται φυσικά ότι δεν υπάρχει καμιά αναλύτικη και ευρεία βιβλιογραφία όπως υπάρχουν χιλιάδες τόνοι σκουπιδιών για τον Μαρξισμό και τον Κουμουνισμό, ούτε οργανωμένα think tanks ούτε τίποτα σαν την Κουμουνιστική επιθεώρηση. Και αυτά ενώ υποτίθεται ότι ζούμε 60 χρόνια σε καπιταλιστικό κράτος και κάτω από αυτό το σύστημα.
Από ότι έχω καταλάβει ο Κευνσιανισμός δουλεύει καλύτερα όταν υπάρχει πόλεμος ή ψυχροπολεμική κατάσταση όπου απαιτείται έντονος προστατευτισμός, ενώ ο Φιλευθερισμός δουλεύει καλύτερα όταν δεν υπάρει αντίπαλος και κάνουν πάρτυ τα λαμόγια με φούσκες και παράγωγα.
Επίσης οι φιλελέυθεροι ή όπως ονομάζεται αυτό το ρεύμα Liberals ή libertarians έχει πολλές κατευθύνσεις υπάρχουν από Austrian-school μέχρι και anarcho-capitalists τύπου Murray Rothbard, τώρα τι σχέση έχουν αυτοί με την αναρχία και τα πρεζόνια της Βίλας Αμαλίας δεν ξέρω.
Επίσης οι φιλελεύθεροι χωρίζονται σε μονεταριστές και μη, με την Σχολή του Σικάγο να είναι για τον καπιταλισμό ότι ο Πολ Ποτ για τον κουμουνισμό, ενώ άλλοι liberals είναι υπέρ του κανόνα του χρύσου και κατά του fiat money και άλλοι το αντίστροφο.
Γενικά αναρωτιέμαι γιατί δεν έχει στέρεα ιδεολογική βάση ο Καπιταλισμός. Ή μήπως η ιδεολογία του Καπιταλισμού είναι δυναμική και την καθορίζει αυτός που έχει την εκάστοτε περισσότερη δύναμη;
Τώρα στην Ελλάδα δεν ρωτάω. Όταν εκπρόσωποι του φιλελευθερισμού θεωρούνται ο Μάνος, ο Ανδριανόπουλος, ο Αλαφούζος, ο Μανδραβέλης και Πορτοσάλτε τι να πω.
Ειδικά ο Αλαφούζος όταν προσπαθούσε ο Μητσοτάκης να κάνει το ένα χιλιοστό από αυτά που κάνει σήμερα ο Παπανδρέου είχε το τον Τράγκα και τον Κακαουνάκη και συντονίζαν το ΠΑΣΟΚ που τότε ξήλωνε τα πεζοδρόμια.
2ο Ερωτημα
Μονοπώλιο είναι η προνομιακή θέση που κατέχει στην αγορά ένας πωλητής όταν ελέγχει την συνολική προσφορά ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας. Το μονοπώλιο στρεβλώνει την λειτουργία της αγοράς αφού ο μονοπωλητής χωρίς το φόβο του ανταγωνισμού αισχροκερδεί αυξάνοντας συνεχώς την τιμή. Παρόλα αυτά το μονοπώλιο δεν ακυρώνει τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Έρχεται έτσι μια στιγμή κατά την οποία οι ξεπαραδιασμένοι αγοραστές αναγκάζονται να περιορίσουν τόσο πολύ την κατανάλωση ώστε η πτώση του τζίρου αντισταθμίζει πλήρως το υψηλό ανά μονάδα κέρδος. Τότε ο μονοπωλητής σταματά να αυξάνει την τιμή και η αγορά ισορροπεί. Ευτυχώς το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο και στην πράξη εμφανίζεται μόνο όταν υπάρχει βίαιη κρατική παρέμβαση (όπως συνέβαινε κάποτε π.χ. με τον ΟΤΕ, τότε που παίρναμε γραμμή τηλεφώνου τρία χρόνια μετά από την ημέρα που συμπληρώναμε την αίτηση και όσα σπίτια είχαν ήδη τηλεφωνική γραμμή έπιαναν 20% ψηλότερο ενοίκιο).
Ολιγοπώλιο
ολιγοπώλιο είναι α μορφι αγορας στο οποίο α αγορα ή βιομηχανια εξουσιάζεται από έναν μικρό αριθμό πωλητών (oligopolists). Η λέξη προέρχεται από Ελληνικα για μερικοί πέρα από πολλούς. Επειδή υπάρχουν λίγοι συμμετέχοντες σε αυτόν τον τύπο αγοράς, κάθε oligopolist γνωρίζει τις ενέργειες άλλες. Οι αποφάσεις μιας σταθερής επιρροής, και επηρεάζονται με τις αποφάσεις άλλων εταιριών. Στρατιγικος προσανατολισμος από τα oligopolists περιλαμβάνει πάντα να λάβει υπόψη τις πιθανές απαντήσεις των άλλων συμμετεχόντων αγοράς. Αυτό αναγκάζει τις ολιγοπωλιακές αγορές και τις βιομηχανίες για να διατρέξει το μεγαλύτερο κίνδυνο για συνεργια ΤΕΛΟΣ
ΑΚΗΣΗ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ: ΘΑΝΑΣΗΣ Τ. ,ΔΙΟΝΥΣΗΣ Τ. ,ΚΩΣΤΑ Π.